De geschiedenis van voetbalshowbizzjournalistiek (deel 2)

In het vorige deel heb ik uitgelegd hoe complex processen verlopen en hoe ingewikkeld het is om bepalende momenten in de geschiedenis aan te wijzen. Bij de showbizzjournalistiek, of de totaaljournalistiek, is het niet anders. De genoemde factoren bij het totaalvoetbal gaan deels ook op voor de totaaljournalistiek. De bredere blik op de wereld en de tolerante tijdgeest boden ruimte aan vernieuwing. De aandacht beperkte zich niet meer tot het spel alleen.

Levensgroot is natuurlijk ook de invloed van de reguliere media. De totaalvoetballers vonden evenmin het gehele voetbalspel uit. De showbizzjournalistiek was kort daarvoor ontstaan. In dit verband moet Henk van der Meijden genoemd worden. Ik doe dit met enige tegenzin, omdat hij zich meer dan eens bezondigd heeft aan speculaties en leugens, iets waar de ware societyjournalist zich verre van houdt. Desalniettemin is hij een wegbereider geweest voor het vak. In de jaren 60 kreeg hij zijn eigen pagina in De Telegraaf en in 1977 startte hij het weekblad Privé.

De bruiloft van Johnny Rep wordt vermeld in de rubriek Buitenspel
De bruiloft van Johnny Rep wordt vermeld in de rubriek Buitenspel

Sport was op dat moment nog een apart domein. Voetballers werden beoordeeld op hun prestaties op het veld en verder interesseerde het publiek zich niet voor hen. Dat veranderde met de generatie die ook het totaalvoetbal uitvond. Cruijff en de zijnen waren interessante persoonlijkheden. In het buitenland waren in die jaren vergelijkbare ontwikkelingen gaande. In Engeland liep men voorop. De tabloids vulden zich als vanzelf met de strapatsen van George Best en Rodney Marsh. In Duitsland was Bild er vroeg bij, onder meer met een schandaal bij een kampioensfeest van Bayern München. De spelers, onder wie Beckenbauer en Netzer vierden de titel in het bad uitbundig en naakt. Voetballers gedroegen zich als rock-‘n-rollartiesten en de boulevardbladen schreven hierover.

Als gezegd is er een parallel tussen het totaalvoetbal en de totaaljournalistiek in de ontstaansgeschiedenis. De voorwaarden waren er en het was wachten tot de vonken het vuur deden oplaaien. Wat het Ajax van de jaren 70 was voor het totaalvoetbal, was de redactie van Kick voor de totaaljournalistiek. Hier troffen een aantal gelijke geesten elkaar onder aanvoering van hoofdredacteur Ruud Bonewit. In Ron Kroon vonden zij een fotograaf die paste bij het vernieuwende karakter van het blad.

In de geschiedschrijving van de voetbalshowbizzjournalistiek wordt de datum 29 augustus 1973 als startpunt genoemd. Het was op die dag dat de editie van Kick uitkwam met op de achterkant de rubriek Lady Kick. Vanaf deze datum zou er elke week een voetbalvrouw worden geportretteerd. Een genre was geboren.

Willem van Hanegem op vakantie
Willem van Hanegem op vakantie

Is het nu zo dat men die dag in de kiosken steil achteroversloeg bij het zien van zo veel revolutionaire journalistiek? Nee, veel lezers zal het opgevallen zijn, maar in Kick was er daarvoor ook al veel aandacht voor randzaken die men tegenwoordig in showbizzrubrieken zou plaatsen. Tussen wedstrijdverslagen en interviews was er aandacht voor zaken buiten het veld om. In de rubriek “Buitenspel” werden diverse kleine berichten geplaatst, waarvan menig niet zou misstaan in een showbizzrubriek.

In de weken voor 29 augustus 1973 moet het al gebroeid hebben op de burelen van Kick. Johan Cruijff, die als columnist voor het blad ook hier een voortrekkersrol vervulde, vulde de middenpagina’s met wat vakantiekiekjes. Hij bleek Eusebio tegen het lijf te zijn gelopen op het strand. Ook toen kende iedereen elkaar al. Mensen willen over dergelijke ontmoetingen lezen, maar deze bleven tot dan toe in het verborgene. Eerder die zomer verschenen er al vakantiefoto’s van Willem van Hanegem en Rinus Israël in het blad. Met het spel voetbal had dit niks te maken, maar de Kicks vlogen over de toonbank.

Al het bovenstaande lijkt te suggereren dat de voetbalshowbizzjournalistiek in Kick al lange tijd gemeengoed was. Dit is ten dele het geval. De vernieuwing op 29 augustus 1973 is een minder grote schok geweest dan de geschiedenisboeken doen geloven. Toch ging het geheel tot dat moment nog zo terloops en ongeorganiseerd dat het de argeloze lezer nauwelijks opviel. Dat veranderde op de bewuste datum, toen Lady Kick verscheen op de achterpagina. Dit fenomeen en de invloed daarvan op ons huidige medialandschap is zo groot dat hier nader op ingegaan zal worden in het volgende en tevens laatste deel van de geschiedenis van de voetbalshowbizzjournalistiek.

Johan Cruijff op vakantie
Johan Cruijff op vakantie

 

Een reactie op “De geschiedenis van voetbalshowbizzjournalistiek (deel 2)

  1. Via een zoekopdracht op google naar Kick 1973 kwam ik op deze pagina terecht en ik vroeg me af of de schrijver van dit stuk ook in het bezit is van de jaargang 1973 van Kick. Ik ben namelijk in verband met het schrijven van een biografie op zoek naar materiaal van de striptekenaar Peter de Smet. Hij heeft voor dit blad illustraties gemaakt bij een boekje, bijlage van Kick, getiteld Cruijff tegen Cruijff.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.